Reportazh- nga Klodiana Ndërshtiqaj

11 tetor 2017, Bashkimi Europian-  përfaqësuar nga një delegacion; nisën projektin “Bashkitë për në Europë” si fillim në Bashkinë Lushnje. Jo shumë  gjatë nga kjo datë; në 21 tetor po të këtij viti, Bashkimi Europian hapi dyert dhe për Bashkinë Shkodër.

Morëm rrugën për në Shkodër. Qëllimi dihej; të kuptonim më shumë për veprimatrinë e këtij projekti.  Ajo cfarë ne kishim mësuar përmes kërkimit në Google është se po; Shkodra bënte pjesë në këtë projekt dhe se koordinatore për këtë zyrë në Bashkinë Shkodër ishte znj. Joana Mjekaj.
Këndi i Europës ndodhej brenda strukturës së bashkisë por pa të orientuar ndonjë tabelë se për ku duhet të shkoje. Por në brendësi syri të conte drejt e tek ky kënd. Një zyrë modeste, e mbushur me postera, broshura, informacione vizive.  Koordinatorja ishte tepër e sjellshme.

Personi që qëndronte në krye të kësaj zyre kishte punuar paraprakisht  në strukturën organizative të parashikuar nga Bashkia Shkodër; konkretisht sektori i planifikimit strategjik si sektori përgjegjës për aplikimin dhe menaxhimin e projekteve të Bashkimit Europian.   Detyrat dhe përgjegjësitë e përcaktuara në projektin “ Bashkitë për në Europë” dhe VKM 450, datë 26.07.2018 janë vazhdim i punës së sektorit të Planifikimit pranë Bashkisë Shkodër. Sipas Marrëveshjes së Mirëkuptimit për projektin “ Bashkitë për në Europë” e firmosur me 5 Dhjetor 2016 thuhet se Bashkitë e Shqipërisë, ndër to dhe Bashkia Shkodër, do të përzgjedhin koordinatorët e BE-së  mbi bazën e aftësive të kërkuara për këtë pozicion- gjuha angleze, njohuri mbi procesin e integrimit, procedurat etj. Në CV e Joana Mjekaj vihet re se: ka përfunduar studimet BACHELOR në Fakultetin Ekonomik, në degën turizëm. Bashkangjitur arsimimit ajo e plotësonte CV e saj me trajnime të ndryshme si: shkrim i projekteve, trajnim për marketing territorial, etiketim i produkteve dhe rajoneve, marketing i turizimit territorial dhe teknikat e menaxhimit etj.

Këshilli i Ministrave me vendim nr. 450, datë 26.07.2018 si dhe Udhëzimit të Agjencisë për Mbështetje të Vetëqeverisjes Vendore përcaktuan përgjegjësitë e strukturës së integrimit evropian për bashkërendimin e strukturave administrative dhe përfaqësimin e bashkisë në marrëdhënie me strukturat e qeverisjes qendrore përgjegjëse për integrimin evropian. Qëllimi është realizimi i funksioneve të veta apo të deleguara në kuadër të procesit të integrimit evropian dhe të zbatimit të asistencës së Bashkimit Evropian për këtë proces.

Roli i kësaj zyre lidhet drejtpërdrejt me ndikimin që ka vetëqeverisja vendore po në procesin e integrimit evropian. Ky rol i vetëqeverisjes vendore në zbatimin e politikave, në zbatimin e Acqui Communitaire dhe në axhendën e integrimit evropian është shumë i rëndësishëm. Komisioni Evropian e theksoi këtë rol në komunikimin e vitit 2019 për Politikën e Zgjerimit të BE-së: “Roli i autoriteve rajonale dhe vendore duhet të merret parasysh në procesin e harmonizimit me BE-në dhe në zbatimin eventual të rreguallve të BE-së. Duhet  gjetur një ekuilibër i përshtatshëm mes qeverisë qendrore, rajonale dhe asaj vendore që mbështet më së miri zbatimin e reformave dhe ofrimin e shërbimeve për qytetarët.”

Këndi i Europës tashmë është zyra që pret, informon, kordinon dhe drejton këdo që është i interesuar për veprimtarinë e zyrës, programet e BE-së, aktivitetet që zhvillon kjo zyrë etj.  Packa se interesimi ishte i pakët.

Disa nga funksionet mbi të cilat operon kjo zyrë lidhen me:
– Koordinim i brendshëm për mbledhjen dhe përpunimin e të dhenave, ngritjen e kapaciteve për përthithjen e fondeve nga programet europiane.
– Shkëmbim i eksperiancave më të mira.
– Një qendër informimi e bashkisë ku publiku të mund të marrë informacion për cështjet, programet e BE-së, etj.
– Urë komunikimi ndërmjet komunitetit, bashkive, qeverisë dhe BE-së.
– Organizon evente për cështjet e BE-së/ ditët e BE-së , ditët kombëtare të vendeve anëtare etj.
– Zbatim projektesh të financuara nga programe të ndryshme të Be-së dhe donatorë të tjerë.

Disa nga projektet që janë realizuar nën firmën e BE janë :

RECONSTRUCTION OF HANI I HOTIT BORDER CROSSING POINT

Project Value: 2 482 230. 60 Euro

EU Contribution: 2 482 230. 60 Euro

SECTOR REFORM CONTACT FOR PUBLIC ADMINISTRATION REFORM

Project Value: 28 000 000. 00 Euro

EU Contribution: 28 000 000. 00 Euro

STRENGTHENING NATIONAL CAPACITY IN NATURE PROTECTION- PREPARATION FOR NATURA 2000 NETWORK

Project Value: 4 400 000.00 Euro

EU Contribution: 4 400 000.00 Euro

MUNICIPALITIES FOR EUROPE

Project Value: 799 000.00 Euro

EU Contribution: 799 000. 00 Euro

RIVER BASIN MANAGEMENT AND TRANSPARENCY

Project Value: 265 723. 00 Euro

EU Contribution: 265 723. 00 Euro

CIVIL SOCIETY IN ACTION FOR PROTECTION OF CHILD RIGHTS IN ALBANIA

Project Value: 578 333. 00 Euro

EU Contribution: 578 333. 00 Euro

Disa projekte që janë ende në zhvillim të punimeve të tyre në Bashkinë Shkodër janë:

RURAL DEVELOPMENT PROGRAMME UNDER THE INSTRUMENT FOR PRE- ACCESSION ASSISTANCE OF THE REPUBLIC OF ALBANIA 2014- 2020 (IPARD II)

Project Value: 94 337 255. 00 Euro

EU Contribution: 71 000 000. 00 Euro (75%)

Project Timeline: 2018- 2023

EU FOR A CLEARER ENVIRONMENT- SUPPORT FOR WASTE WATER TREATMENT

Project Value: 126 400 000. 00 Euro

EU Contribution: 24 100 000. 00 Euro (19%)

Project Timeline: 2020- 2028

NATIONAL RESOURCE CENTRE FOR CIVIL SOCIETY IN ALBANIA

Project Value: 526 315. 00 Euro

EU Contribution: 526 315. 00 Euro

Project Timeline: 2019- 2022

TOURISM- LED MODEL FOR LOCAL ECONOMIC DEVELOPMENT SUPPORT PROGRAMME

Project Value: 40 000 000. 00 Euro

EU Contribution: 40 000 000. 00 Euro

Project Timeline: 2018- 2023

INTERVET- “INTERNATIONALIZATION OF VET SYSTEMS IN WESTERN BALKANS”

Project Value: 199 820 776. 00 Euro

EU Contribution: 199 820 776. 00 Euro

Project Timeline: 2019- 2023

Për realizmin e këtyre projekteve përvecse financimit nga Bashkimi Europian (sic shihet dhe në projektet e paraqitura më lart), shpesh kontribuese duhet të jetë dhe bashkia me fondet e siguruara prej saj. Bashkia Shkodër ndër vite ka patur partneritete të sukseshme, që do të thotë finalizime të projekteve në disa bashkëpunime. Partnerët e përhershëm të saj kanë qenë ata që më së shumti kanë ndihmuar dhe bashkinë në realizmin e këtyre projekteve. Për të vendosur partneritetin; strategjia që ndjek bashkia është përdorimi i platformave “partner search” të programeve. Përvec saj dhe mbajtja e kontakteve me instutucionet menaxhuese të programeve dhe donatorë të ndryshëm e kanë ndihmuar bashkinë që të mos ketë probleme në zbatimin e projekteve.
Një formë tjetër financimi është edhe buxheti i përcaktuar nga bashkia në fishën “Pjesëmarrje në programet dhe projektet të financuara nga Bashkimi Europian dhe Organizata të tjera ndërkombëtare si dhe anëtarësimi në shoqata ndërkombëtare”.  Në fishën e buxhetit për vitin 2021 thuhet se për shpenzimet e llogaritura për aktivitetet e planifikuara të vitit 2021, 2022, 2023  janë llogaritur:

• Materiale promocionale à 43 mijë lekë (për secilin vit)

Por dhe implikimi i shtetit shqiptar për financimin e këtyre projekteve është aktivisht pjesëmarrës. Shpesh duke qenë kontribues i 25%, 12% dhe shifra të tjera të cilat mund të konsiderohen dhe shumë të kufizuara krahasuar dhe me atë cka Bashkimi Europian financon për këto projekte.

Matrica e vlerësimit të perfomancës përmban të dhënat për realizmin e detyrimeve që lindin në kuadër të procesit të anëtarësimit nga secila bashki. Mbi bazën e këtyre të dhënave përgatitet edhe Raporti i Vlerësimit. Raporti paraqet progresin e bërë nga bashkitë shqiptare për vitet 2017-2021 në lidhje me përmbushjen e përgjegjësive. Fatkeqësisht nëse duam të marrim statistikat për Bashkinë Shkodër (por edhe për bashki të tjera), faqja nuk është e aksesueshme dhe progresi apo regresi mbetet enigmë.